Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Blog Article
Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.
Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en kritik meslek belgesidir. Kamu kurumlarındaki etkinliklerden protokol alanlarına erişime kadar pek çok aşamada bu kartın kazandırdığı güvence fark yaratır .
Bu rehberde ; kart türlerini, aranan nitelikleri , kuruluşların taşıması gereken nitelikleri, adım adım başvuru sürecini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın geri alındığı durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında ele alıyoruz . Amacımız, rehberin sonunda başvurunuzu eksiksiz biçimde planlayabilmeniz.
Basın Kartı Nedir?
Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin gazetecilik faaliyetini resmî olarak doğrular.
Kart, kişinin kendi başına talep edebileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı mercek altına alınır .
"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?
"Sarı basın kartı" ifadesi, mevzuattaki bir kategori değildir; kartın geleneksel rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış alışılmış bir adlandırmadır . Mevzuatta sadece beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" dendiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı kastedilir .
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .
Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.
- Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
- Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
- Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
- İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
- Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Mevzuat zaman içinde değişebildiği için , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz tavsiye edilir .
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yürürlükteki düzenlemeye göre beş farklı kart türü bulunur . Her kart türünün kimlere verildiği ve istenen nitelikler ayrı ayrı belirlenmiştir. Doğru türe başvurmak , reddedilme riskini azaltır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En yaygın kart türü budur; başvuranın genel şartların tamamını karşılaması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .
2. Süreli Basın Kartı
Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Yabancı gazetecinin ; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .
3. Geçici Basın Kartı
Türkiye'ye belirli bir haber, zirve ya da etkinlik için geçici olarak gelen yabancı gazetecilere yönelik karttır. Kart, görev süresi dikkate alınarak en fazla üç ay için verilir ve gerektiğinde yalnızca bir kez süresi uzatılabilir .
4. Serbest Basın Kartı
İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması gerekir. Verilecek kartın süresi , önceki kart sahipliği süresine göre farklılaşır:
- Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
- Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
- 10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart
Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması aranır .
5. Sürekli Basın Kartı
En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin yalnızca 24 aya kadar olan kısmı dikkate alınır . Sürekli kart başvurularında aktif sözleşme şartı istenmez ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .
Basın Kartı Alma Şartları
Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar aranır . Listedeki maddelerden herhangi biri karşılanmazsa başvuru kabul görmez :
- 18 yaşını doldurmuş olmak.
- En az lise veya dengi bir okuldan mezun olmak.
- Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
- Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
- Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
- Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak.
Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi unvanıyla başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .
Başvurularda en sık rastlanan eksiklik, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Başvurudan önce hizmet akdinizi işvereninizle birlikte inceleyin.
Basın Kartı Kimlere Verilmez?
Asıl faaliyeti medya olmayan özel şirketlerin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Söz gelimi bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu kartı alamaz .
Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?
Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın çalıştığı kuruluşun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki kriterleri karşılaması gerekir. Bunun yanında kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvan listesi ve kişi sayısı ayrı ayrı belirlenmiştir .
Basılı Gazete ve Dergiler
Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka yayından aynen alıntı olmaması gerekir . Kontenjan , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.
Haber ve Fotoğraf Ajansları
Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi bulunması aranır . En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.
RTV Kuruluşları
Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal kanallarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilebilir . Haber alanında çalışmayanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilemez.
İnternet Haber Sitelerinde Şartlar
İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel günlük haber ya da yorum barındırması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı içermemesi gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:
- Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
- 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
- 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz
İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında klasik yazı işleri kadrosunun yanı sıra video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de sayılmıştır.
Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç
Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve ana hatlarıyla aşağıdaki sırayı izler :
- İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
- Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
- Beyannameyi doldurun: İletişim Başkanlığının internet sitesindeki başvuru beyannamesini elektronik ortamda eksiksiz doldurun ve belgeleri sisteme yükleyin.
- Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
- Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
- Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
- Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.
Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Komisyona gitmeden reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru mümkündür .
Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurularını yapar . Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .
Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu
Basın Kartı Komisyonu, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelerin görev süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
- Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
- Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
- Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.
İnceleme sırasında başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de dikkate alır . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Dolayısıyla okuru az bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile sonucu olumsuz etkileyebilir .
Basın Kartı Ne İşe Yarar?
Kartın sağladığı başlıca avantaj, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun dışında mevzuatta doğrudan yer alan bazı ek imkânlar bulunur :
- Basın trafik kartı: Talep eden kart sahipleri basın trafik kartı alabilir; kullanım esasları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
- Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
- Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.
Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden doğar . Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; güncel durumu ilgili kurumdan doğrulamanız gerekir .
Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri
Yürürlükteki kurallara göre kartın geçerlilik süresi on yıldır . Süresi biten kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa Komisyona gitmeden Başkanlıkça yenilenir . Sürekli kart ise ömür boyu geçerlidir ; kartın fiziksel olarak yenilenmesi gündeme gelebilir .
Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart talep edebilirsiniz . Kayıp hâlinde talebe kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir takvim yılı içinde en çok iki kez kabul edilir.
Maliyet tarafında yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Ödenecek bedel Başkanlıkça duyurulduğu için , sistemdeki güncel bilgiye bakmanız önerilir.
İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri
İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , bu durum değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa teslim edilir. Eski kart iade edilmeden yeni başvuru değerlendirilmez .
Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:
- Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
- İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
- Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
- Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi
Basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart düzenlenmez . İhlalin ağırlığına göre Komisyon yalnızca uyarıyla da yetinebilir . Ayrıca resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart düzenlenmez .
Herkes Gazeteci Değil: Özel Statüler ve Farklı Kurallar
Kart alabilecekler muhabir ve editörlerle sınırlı değildir; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Bu başvuru sahiplerinde farklı belge ve şartlar öngörülmüştür .
Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar
Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , enformasyon görevlisi unvanıyla başvurabilir . Başvuru formunun üst yönetici tarafından onaylanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının eklenmesi şarttır. Bu tür dosyalarda Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına dikkat eder ; unvanın kâğıt üzerinde uygun olması tek başına yetmez .
İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler
Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar geçerliliğini korur .
Meslek Örgütü Yöneticileri
Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .
Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri
İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını belirli aralıklarla kontrol eder . Yayın kuruluşları, istenmesi hâlinde kart sahibi çalışanlarının adı-soyadı, unvanı, kart numarası ve sözleşme bilgilerini içeren onaylı listeyi göndermek zorundadır . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .
Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Başvuru düğmesine basmadan önce aşağıdaki listeyi tek tek işaretlemeniz , olası ret kararlarını önemli ölçüde azaltır :
- Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
- Sabıka kaydımda yönetmelikte sayılan suçlardan bir hüküm yok.
- Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
- En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
- İşverenimin kurumsal şartları ve kontenjanı başvuruma izin veriyor.
- Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
- Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.
Listedeki maddelerden biri bile eksikse , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak zaman kazandırır. Zira reddedilen bir dosya yeniden başvuruyu mümkün Basın kılsa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.
Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , dikkatle giderilebilecek eksikliklerden ileri gelir. Başvurularda sık rastlanan problemler ve doğru yaklaşım şunlardır :
- Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
- Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
- Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
- Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
- Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
- İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.
Bir örnekle açıklayalım: Bir haber sitesinde bir buçuk yıl çalışmış bir editör , işten çıkışının ardından bir buçuk ay sonra yeni bir kuruluşta çalışmaya başlıyor . Arada bir aylık süre aşıldığı için ara vermeden çalışma koşulu ihlal edilmiş oluyor . Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .
Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi
2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve bu sitelerin çalışanları da kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Ancak her dijital yayın otomatik olarak bu kapsama girmez . Ekibinizin karta başvurabilmesi için aşağıdaki noktaları kontrol edin :
- Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
- Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
- Sigortalı kadro: 5953 sayılı Kanun kapsamında en az dört sigortalı çalışan, kart başvurusunun asgari eşiğidir.
- Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
- Süreklilik: Kesintisiz yayın şartı için sağlam hosting ve düzenli yedekleme kullanın.
- Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.
Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , yayın altyapınızla doğrudan ilişkilidir . Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , siteyi yöneten ekip için günlük işin bir parçası olmalıdır .
Sıkça Sorulan Sorular
Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?
Üniversite diploması şart değildir. Yönetmelik en düşük eğitim düzeyi olarak en az lise mezuniyetini arar ; dolayısıyla lise mezunları da karta başvurabilir . Bununla birlikte Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi inceler; özenle hazırlanmış bir portfolyo eğitim belgesi kadar önemlidir .
Basın kartı kaç ayda gelir?
Sabit bir süre yoktur. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak değişir .
Freelance gazetecilere kart verilir mi?
Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve durumu büyükelçilik veya konsoloslukça teyit edilen yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu seçenek uygulanmaz.
YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, tek başına bu çalışmalarla başvuru şartlarını karşılayamaz. Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri karta başvurabilir .
Kart için ne kadar ödenir?
Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça ilan edilir; bu nedenle son durumu başvuru sistemi veya resmî duyurulardan teyit etmelisiniz.
Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?
İptale yol açan sebep giderildiğinde yeniden başvuru yapılabilir . Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl dolmadan yeni kart verilemez. Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri yapılmadıkça kart verilmez .
Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?
Evet. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. Her iki türde de görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu gerekir; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .
Basın kartı; doğru türün seçilmesi, kişisel ve kurumsal şartların birlikte sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla alınabilen resmî bir gazeteci kimliğidir. Başvurudan önce sözleşme durumunuzu, işvereninizin kurumsal şartlarını ve mesleki çalışma örneklerinizi kontrol etmeniz , ret riskini ciddi biçimde düşürür .
Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Başvuru ve resmî işlemlerde her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page